Tản mạn chuyện nuôi con theo kiểu Tây – Phần 3

Mẹ Mia bắt đầu có ý định viết loạt bài “Tản mạn chuyện nuôi con theo kiểu Tây” khá lâu rồi nhưng do lu bu nên viết được 2 phần thì bỏ dở:
* Phần 1 - Nuôi con bằng sữa mẹ
* Phần 2 - Nên để trẻ sơ sinh ngủ chung hay riêng?

Hôm rồi có mẹ littlethy hỏi nên tranh thủ thời gian này cố gắng viết tiếp mấy phần còn lại, cũng là ghi lại chút kinh nghiệm chuẩn bị chăm em Nghé sắp tới đây; mời mọi người đọc tham khảo, thảo luận và trao đổi kinh nghiệm nhen.

Hygiene và trẻ sơ sinh

(Mia bú sữa mẹ bằng bình từ một tuần tuổi)

Vấn đề vệ sinh cho trẻ sơ sinh được chú ý rất kĩ trong tháng đầu tiên, cái này dường như Đông Tây đều có chung quan điểm. Tuy nhiên người Việt mình thiên về “kiêng cữ” nhiều hơn là “giữ gìn”; bên mình thường dùng giải pháp là tránh cho trẻ sơ sinh tiếp xúc với người lạ càng ít càng tốt; trong khi người Tây lại khá cởi mở cho con cái tiếp xúc thoải mái với mọi người xung quanh nhưng lại tạo ra quy tắc “giữ gìn” vệ sinh cho trẻ sơ sinh.

Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc bằng nước tiệt trùng trước khi tiếp xúc với trẻ sơ sinh là nguyên tắc bất di bất dịch, quy định này được mọi bác sĩ y tá nữ hộ sinh thực hiện rất nghiêm túc và thường xuyên nhắc nhở các bà mẹ lưu ý; đặc biệt khi có khách đến thăm muốn bế trẻ sơ sinh… và phải được kéo dài ít nhất đến hết tháng đầu tiên. Tuy nhiên để thực hiện việc tế nhị này cũng là một “vấn đề” vì phải khôn khéo nhắc nhở đúng lúc và không quá nghiêm trọng hóa vấn đề nếu không sẽ làm người bị nhắc cảm thấy khó chịu. Giải pháp tốt ưu là luôn để chai nước tiệt trùng ở vị trí dễ thấy và tiện lợi nhất, vừa giúp cha mẹ trẻ sơ sinh không bị quên, vừa là cách nhắc khéo nếu như ai đó để ý kĩ một chút. Trong trường hợp khách không để ý thì chủ nhà đành phải lên tiếng nhắc nhở vậy; biết sao được “baby the first” muh! Lưu ý với cha mẹ và người nhà thì nên rửa tay bằng xà phòng hạn chế sử dụng nước tiệt trùng; do nước diệt trùng để lại mùi sau khi thoa lên tay nên chỉ tiện lợi trong trường hợp bác sĩ nữ hộ sinh đến thăm khám trẻ sơ sinh tức thì cũng như khách đến chơi hay khi cho trẻ ra ngoài.

Khi người lớn có dấu hiệu cảm cúm ho sổ mũi… thì phải cách ly tiếp xúc với trẻ sơ sinh hoàn toàn. Thói quen này hình như còn khá xa lạ với người Việt mình, nhưng thực sự là rất nguy hiểm nếu để trẻ bị lây nhiễm cảm cúm trong giai đoạn 6 tháng đầu đời.

Quần áo và khăn dùng cho trẻ sơ sinh nên giặt bằng xà phòng dành cho trẻ nhỏ (loại dành cho da nhạy cảm) và là (ủi) kĩ càng sau khi giặt. Là quần áo và khăn là một cách tiệt trùng quan trọng trước khi mặc hoặc lau rửa cho trẻ sơ sinh.

Nếu trẻ bú sữa mẹ (hút ra bằng máy hút sữa) hoặc sữa công thức bằng bình thì cần phải rửa và tiệt trùng bình bằng nước sôi hoặc nồi hấp chuyên dụng sau mỗi lần sử dụng. Làm tương tự đối với các vật dụng bằng nhựa hay silicon (như ti giả, muỗng, chén, ly…) Việc khử trùng nên duy trì ít nhất khi trẻ qua một tuổi (đối với Mia, mẹ duy trì tiệt trùng bình và các vật dụng bằng nhựa đến tận 15 tháng tuổi, thậm chí vẫn tiệt trùng bình bằng nước sôi khi cho Mia về Việt Nam chơi lúc 18 tháng tuổi.)

Trong tháng đầu tiên chỉ tắm cho trẻ sơ sinh bằng nước ấm (nên đo nhiệt độ bằng nhiệt kế có ghi chú nhiệt độ nước tắm thích hợp cho trẻ), không nên tắm bằng xà bông, cho dù là dầu tắm dành cho trẻ sơ sinh (lý do sẽ được giải thích ở đoạn sau) Chỉ dùng dầu tắm để gội đầu trong trường hợp trẻ có nhiều tóc. Khi tắm, bao giờ cũng chú ý lau rửa mặt mũi cho trẻ trước tiên sau đó mới nhúng toàn bộ người trẻ vào bồn nước. Dùng khăn mỏng mềm hoặc miếng tắm bằng bọt rong biển để xoa nhẹ nhàng khắp người trẻ, từ đầu đến chân. Không cần thiết tắm cho trẻ hàng ngày mà có thể tắm cách ngày; không nên lo lắng nếu như lỡ bỏ qua một buổi tắm của trẻ, do lúc này da trẻ tự sản sinh ra chất đề kháng vi khuẩn ở môi trường bên ngoài, nếu tắm cho trẻ quá nhiều hoặc dùng dầu tắm vô hình chung đã loại bỏ màng bảo vệ tự nhiên này. Sau khi tắm lau khô người xong, có thể làm vài động tác massage toàn thân cho trẻ, chú ý nếu trời lạnh thì phải dùng máy sưởi để làm ấm không gian trong phòng, không nên để trẻ bị quá lạnh hoặc quá nóng đột ngột.

Nên mở cửa sổ phòng vào mỗi buổi sáng để trao đổi không khí cũng như lau dọn phòng sạch sẽ (lúc này nên chuyển trẻ sang phòng khác chơi) Vào ban ngày nên kéo màn cửa cho ánh sáng chiếu vào phòng, đây cũng là cách giúp trẻ nhận biết ngày và đêm.

Một điều cần lưu ý là không cắt móng tay chân cho trẻ trong tháng đầu tiên, do các đầu ngón tay chân của trẻ trong giai đoạn này rất nhạy cảm. Để tránh trẻ tự cào xước khi móng tay dài và sắc, nên đeo gang tay bằng coton, chân thì đi giầy vải hoặc tất cho trẻ.


Phần tiếp theo: Ở cữ